Andijon viloyatining Xoʻjaobod tumanida Xitoyning Sanchuan kompaniyasi va Huawei ishtirokida aqlli suv hisoblagichlar ishlab chiqarish boshlandi. Spot.uz maʼlumotiga koʻra, zavod yangi sanoat zonasida $25 mln investitsiya evaziga qurilgan.
Prezident Shavkat Mirziyoyev Andijonga tashrifi davomida texnoparkni koʻrib, shu ishlab chiqarish jarayoni bilan tanishgan. Korxona yiliga 1 mln donagacha, 15 turdagi aqlli suv hisoblagich chiqarishi rejalangan. Ishlab chiqarish jarayonlarining qariyb 80 foizi robotlashtirilgan.
Bu yerda gap oddiy hisoblagich haqida ketmayapti. Qurilmalar 5G aloqa orqali suv sarfini onlayn kuzatadi, suv sifati, uskunaning texnik holati va isteʼmolchi balansidagi qoldiqni koʻrsatadi. Hisoblagich konstruksiyasi ichida suv toʻplanib qolishining oldini oladi, korpusi esa sovuqqa chidamli qilib ishlangan.
Mohiyatan, bu kommunal tizimni “keyin koʻramiz” usulidan real vaqt rejimidagi boshqaruvga yaqinlashtiradi. Suv yoʻqotish, notoʻgʻri hisob-kitob, nosozlikni kech aniqlash — bular Oʻzbekiston shaharlari uchun begona muammo emas. Toshkentda ham suv infratuzilmasi oxirgi yillarda eng ogʻriqli mavzulardan biriga aylandi.
Spot eslatishicha, avvalroq Toshkent hokimi Shavkat Umurzoqov poytaxtdagi asosiy infratuzilmaviy chaqiriqlardan biri suv bilan bogʻliq muammolar ekanini aytgandi. Shu fonda Andijondagi loyiha faqat bitta zavod emas, balki suv hisobini raqamlashtirishga urinish sifatida qiziq.
Tushuntiraman: aqlli hisoblagich oʻrnatilgani bilan suv tizimi birdan ideal boʻlib qolmaydi. Quvur eski boʻlsa, bosim barqaror boʻlmasa yoki maʼlumotlar bilan ishlaydigan servis sust boʻlsa, texnologiyaning taʼsiri cheklangan boʻladi. Lekin aniq maʼlumot paydo boʻlsa, muammoni yashirish qiyinlashadi.
Yangi sanoat zonasi faqat shu bitta korxona bilan cheklanmaydi. Andijon texnoparki 100 gektar maydonda qurilyapti, umumiy qiymati qariyb $300 mln deb baholangan. Toʻliq ishga tushgach, bu yerda 51 ta sanoat korxonasi joylashishi va 3 minggacha ish oʻrni yaratilishi kutilmoqda.
Rejaga koʻra, sanoat zonasida yiliga $200 mlnlik 50 dan ortiq turdagi mahsulot ishlab chiqariladi. Eksport salohiyati $50 mlnga oshishi, byudjet tushumlari esa 160 mlrd soʻmga yetishi aytilmoqda. Raqamlar yaxshi, endi asosiy savol — bu ishlab chiqarish mahalliy taʼminot zanjirini qanchalik chuqurlashtira oladi.
Korxonada dual taʼlim tizimi ham yoʻlga qoʻyilgan. Bu muhim detal: robotlashtirilgan ishlab chiqarishda oddiy ishchi kuchidan koʻra texnikani tushunadigan mutaxassis kerak boʻladi. Agar kollej va texnikumlar real zavod bilan bogʻlansa, bu loyiha faqat import texnologiyani yigʻishdan kengroq natija berishi mumkin.
2030 yilgacha hisoblagichlar uchun butlovchi qismlar va ehtiyot qismlar ishlab chiqaradigan korxonalarni joylashtirish, lokalizatsiya darajasini 70 foizga yetkazish rejalangan. Qisqasi, Andijondagi loyiha hozircha “aqlli hisoblagich” nomi bilan koʻrinmoqda, lekin uning haqiqiy qiymati suv, sanoat va kadrlar tizimi bir-biriga qanday ulanayotganida bilinadi.