Kun.uz maʼlumotiga koʻra, Prezident Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva 24-sentabr kuni Nyu Yorkda BlackRock rahbariyati bilan uchrashdi. Suhbatning asosiy mavzusi — 2027-yilda Toshkent xalqaro moliya markazini ishga tushirish rejasi boʻldi.
Uchrashuvda BlackRock prezidenti Robert Kapito, kompaniya vitse-raisi Tomas Donilon, Global Infrastructure Partners raisi va bosh ijrochi direktori Adebayo Ogunlesi, shuningdek Moliyaviy va strategik investorlar guruhi global rahbari hamda Yaqin Sharq mintaqasi boʻyicha rahbar Charlz Xatami qatnashgan.
Mirziyoyeva yozishicha, BlackRock Toshkent xalqaro moliya markazining konsepsiyasi va tuzilmasini ishlab chiqishda koʻmaklashmoqda. Bu yerda gap shunchaki navbatdagi forum yoki ramziy memorandum haqida ketmayapti. Moliya markazi ishlashi uchun huquqiy rejim, investor ishonchi, kapital bozori, arbitraj, soliq tartibi va kadrlar bir vaqtda joyiga tushishi kerak.
Mohiyatan, Toshkent oʻzini mintaqaviy kapital oqimlari uchun yangi nuqta sifatida koʻrsatmoqchi. Bunday markaz yaxshi ishlasa, Oʻzbekiston kompaniyalari chetdan qarz yoki sarmoya jalb qilishda faqat London, Dubay yoki Istanbuldagi vositachilarga qarab qolmaydi. Mahalliy bozor ichida ham murakkabroq moliyaviy xizmatlar paydo boʻlishi mumkin.
BlackRock nomining oʻzi bu jarayonga alohida ogʻirlik beradi. Kompaniya dunyodagi eng yirik aktiv boshqaruvchilardan biri hisoblanadi. U bevosita har bir loyihaga pul tikadi, degan xulosa qilishga shoshilmaslik kerak, lekin uning maslahat va tuzilma boʻyicha ishtiroki xalqaro investorlar uchun signal vazifasini bajaradi.
Qisqasi, bu uchrashuvning asosiy yangiligi — BlackRock Toshkent xalqaro moliya markazini loyihalash jarayonida maslahatchi rolida koʻrinmoqda.
Oʻzbekiston uchun masala faqat yirik nomlarni jalb qilish emas. Investor Toshkentga kelishi uchun u pulini qanday kiritishini, nizo chiqsa qayerda hal qilishini, foydasini qanday olib chiqishini, davlat qoidalari ertaga keskin oʻzgarmasligini oldindan bilishi kerak. Moliya markazi shu savollarga aniq javob bera olsa, u real institutga aylanadi.
Shu joyda mahalliy kontekst muhim. Toshkentda soʻnggi yillarda banklar, toʻlov servislar, fond bozori va xususiy kapital haqida gap koʻpaydi, lekin bozor hali chuqur emas. Koʻp biznes uchun moliya degani hanuz kredit olish yoki tanish investor topish bilan cheklanadi. Xalqaro moliya markazi shu odatni oʻzgartira oladimi — asosiy sinov mana shu.
Nyu Yorkdagi uchrashuvda AQSH ishbilarmon doiralari vakillari ishtirokida qoʻshma davra suhbati ham oʻtgan. Unda Oʻzbekiston va mintaqaning yaqin oʻn yilliklardagi rivojlanish istiqbollari muhokama qilingan. Mirziyoyeva Oʻzbekiston yirik, samarali va sifatli sarmoyalar uchun yangi imkoniyatlar maydoniga aylanayotganini aytgan.
Menimcha, bu yerda eng muhim savol bitta: Toshkent xalqaro moliya markazi qogʻozdagi chiroyli loyiha boʻlib qoladimi yoki investor, kompaniya va mahalliy mutaxassislar ishlatadigan tirik tizimga aylanadimi. 2027-yilgacha vaqt koʻp emas, demak keyingi bosqichlarda huquqiy baza va amaliy mexanizmlar koʻproq koʻrinishi kerak.