Bolgariyaning Qora dengizdagi eksklyuziv iqtisodiy zonasida ikki savdo kemasi dronlar zarbasiga uchradi. Kun.uz maʼlumotiga koʻra, hodisa Byala shahridan taxminan 110 km sharqda, tungi soat 03:00 atrofida roʻy bergan.
Bolgariya bosh vaziri Rumen Radev hodisa yuzasidan asosiy idoralar rahbarlari bilan yigʻilish oʻtkazdi. Uning aytishicha, hujum oqibatida ikki kemaga zarba berilgan: biri choʻkib ketgan, ikkinchisi shikastlangan.
Gʻalla ortilgan kemalardan birining ekipaji qutqarilgan, ikki kishi jarohat olgan va davolanishga yuborilgan. Ikkinchi kema esa dengizchilar bilan birga choʻkib ketgan, ekipaj aʼzolari bedarak yoʻqolgan deb hisoblanmoqda. Bu yerda eng ogʻir jihat — gap harbiy kema haqida emas, oddiy savdo qatnovi haqida ketmoqda.
Reuters bilan gaplashgan kemachilik sohasidagi manbalar buni Bolgariya suvlaridagi birinchi shunday hujum deb baholagan. Dengiz xavfsizligi sohasidagi manba dastlabki hisob-kitoblar hujumlar Rossiya tomonidan amalga oshirilganini koʻrsatayotganini aytgan.
Rumen Radev hujum ortida kim turganini ochiq aytmadi. Lekin u Rossiyaning Ukrainadagi urushini tilga olib, agar urush oʻz vaqtida toʻxtamasa, geografik chegaralarini kengaytirishda davom etishini va global mojaro xavfini oshirishini aytdi.
Ukraina prezidenti Volodimir Zelenskiy esa pozitsiyasini aniq bildirdi: uning aytishicha, Bolgariya sohillari yaqinidagi ikki savdo kemasiga Rossiyaning dengiz va havo dronlari hujum qilgan. Zelenskiy Ukraina mudofaa kuchlari dengizning bu hududida hech qanday amaliyot oʻtkazmaganini, Bolgariya tomoni bilan maʼlumotlar aniqlashtirilganini aytdi.
«Bu Rossiyaning dengiz va havo dronlari orqali uyushtirgan qoʻshma hujumi ekani aniqlandi», — degan Zelenskiy.
Uning fikricha, Rossiya Qora dengizning gʻarbiy qismini qatnov uchun yaroqsiz hududga aylantirishga urinmoqda. Mohiyatan, bu nafaqat Ukraina yoki Bolgariya masalasi. Qora dengiz orqali gʻalla, makkajoʻxori va boshqa yuklar tashiladi, bunday zarbalar esa sugʻurta, logistika va oziq-ovqat narxlariga ham taʼsir qilishi mumkin.
Moskva esa Ukraina prezidenti fuqarolik kemasiga zarba berilgani haqida bayonot berganidan keyin ham izoh bermagan. Yevrokomissiya raisi Ursula fon der Lyayen bunday hujumlarga toqat qilib boʻlmasligini aytdi.
Oʻzbekiston uchun bu xabar uzoq dengizdagi voqeadek koʻrinishi mumkin. Lekin Toshkentdagi bozor ham global logistika va don narxlaridan uzilib qolmagan. Qora dengizdagi har bir xavfli nuqta yuk tashish zanjiriga bosim qiladi, keyin bu bosim import narxlari, yetkazib berish muddati va biznes xarajatlarida koʻrinadi.
Qisqasi, Bolgariya suvlaridagi bu hujum urushning dengizdagi xavfli bosqichga oʻtayotganini yana bir bor koʻrsatdi. Savdo kemalari nishonga aylansa, front chizigʻi xaritada turgan joyidan ancha uzoqqa chiqadi.