Oʻzbekiston erkaklar shaxmat jamoasi Samarqandda oʻtgan 46-shaxmat olimpiadasida birinchi oʻrinni oldi. Kun.uz maʼlumotiga koʻra, jamoa soʻnggi turda Ukraina bilan oʻyin tugamasidan chempionlikni kafolatlagan: asosiy raqib Hindiston Vengriya bilan durang oʻynab, Oʻzbekistonni quvib oʻta olmaydigan holatga tushgan.
Ukrainaga qarshi uchrashuv 2,5:1,5 hisobida yakunlandi. Nodirbek Abdusattorov Igor Kovalenko bilan, Javohir Sindarov Vasiliy Ivanchuk bilan, Nodirbek Yoqubboyev Igor Samunenkov bilan durang oʻynadi. Muhiddin Madaminov esa Roman Dextyaryovni yengib, hal qiluvchi ochkoni olib berdi.
Bu Oʻzbekiston uchun ikkinchi olimpiada chempionligi boʻldi. Birinchisi 2022-yilda Hindistonning Chennai shahrida qoʻlga kiritilgandi. 2024-yilgi olimpiadada esa Oʻzbekiston bronza olgan edi. Yaʼni soʻnggi uch olimpiadaning ikkitasida oltin, bittasida bronza — bu endi tasodif emas, tizimli kuch belgisi.
Mohiyatan, bu gʻalabaning eng qiziq tomoni shundaki, Oʻzbekiston turnirga shunchaki “kutilmagan jamoa” sifatida kirmadi. Nodirbek Abdusattorov, Javohir Sindarov, Nodirbek Yoqubboyev, Shamsiddin Vohidov va Muhiddin Madaminovdan iborat tarkib musobaqa davomida boshidanoq favoritlardan biri ekanini koʻrsatdi.
Jamoa dastlabki 7 turda 100 foizlik natija qayd etdi. Shu oraliqda Hindiston 2,5:1,5, Xitoy esa 3:1 hisobida magʻlub qilindi. Bu ikki gʻalaba turnir jadvalida ham, psixologik fonda ham katta taʼsir qildi: raqiblar Oʻzbekistonni endi “kuchli yoshlar jamoasi” emas, chempionlikka real daʼvogar sifatida koʻra boshladi.
8-turda Germaniya gʻalabali seriyani toʻxtatdi. Lekin Rustam Qosimjonov sardorligidagi jamoa bu zarbadan keyin choʻkmadi. 9-turda birinchi raqamli saralangan AQSH 2,5:1,5 hisobida yengildi, 10-turda esa Armaniston 3,5:0,5 hisobida taslim qilindi.
Tushuntiraman: shaxmat olimpiadasida bitta yulduz yetmaydi. Toʻrt doskada barqarorlik kerak, oxirgi turlarda esa asab ham rol oʻynaydi. Oʻzbekiston aynan shu joyda kuchli koʻrindi — birinchi doskadan toʻrtinchi doskagacha natija bor, zaxirada ham sifat bor, eng muhimi, jamoa yutqazishga yaqin lahzalarda oʻzini yoʻqotmadi.
Bu gʻalabaning mahalliy konteksti ham muhim. Toshkentdagi shaxmat maktablari, viloyatlardagi toʻgaraklar, ota-onalarning bolani shaxmatga berishga qiziqishi soʻnggi yillarda ancha oshdi. Endi Samarqanddagi chempionlik bu jarayonni yana tezlashtiradi, menimcha. Chunki sportda eng kuchli reklama — xalqaro maydondagi aniq natija.
Qisqasi, Oʻzbekiston shaxmati hozir alohida avlodga ega. Bu avlod Chennaiʼda bir marta porlab qolmaganini Samarqandda yana isbotladi. Endi savol boshqacha: mamlakat bu yutuqni qanday qilib barqaror maktabga aylantiradi?