Spot.uz yozishicha, Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi hisobotida Oʻzbekistonda koʻchmas mulk savdosi yil boshidan beri sezilarli oʻsgani koʻrinadi. Yanvar-avgust oylarida mamlakat boʻyicha 222,5 mingta uy-joy oldi-sotdi shartnomasi rasmiylashtirilgan. Bu oʻtgan yilning shu davriga nisbatan 18,4 foiz koʻp.
Avgust oyining oʻzi esa ancha sokin oʻtgan. Respublika boʻyicha taxminan 25,1 mingta shartnoma tuzilgan, bu 2025-yil avgustidagi koʻrsatkichdan atigi 0,2 foiz yuqori. Yaʼni bozor keskin sakrashdan keyin hozir 25-26 mingta bitim atrofida muvozanat topgandek.
Mohiyatan, bu yerda asosiy voqea mart oyida boʻlgan. Hisobotga koʻra, aynan martda 43,6 mingta shartnoma tuzilib, yil boshidan beri eng yuqori faollik qayd etilgan. Sabab — koʻchmas mulk bozorida tranzaksiyalar uchun eskrou-hisoblar joriy etilishi oldidan xaridorlar va sotuvchilar shoshilgan boʻlishi mumkin.
Keyin aprel-may oylarida talab pasaygan, yoz boshidan esa yana tiklangan. Hozirgi 25-26 mingta oylik bitim darajasi shuni koʻrsatadiki, bozor martdagi kabi qizib ketmagan, lekin oʻtgan yilga nisbatan umumiy hajm baribir yuqori.
Toshkentda talab chorakdan koʻproqqa oshdi
Toshkent alohida eʼtiborga arziydi. Avgust oyida poytaxtda 7,4 mingta uy-joy oldi-sotdi bitimi rasmiylashtirilgan. Bu oʻtgan yilgi koʻrsatkichdan 2,2 foiz koʻp.
Yil boshidan beri esa Toshkentda uy savdosi 27,5 foizga oshgan. Bu respublika boʻyicha oʻrtacha 18,4 foizlik oʻsishdan ancha yuqori. Qisqasi, poytaxtdagi talab hamon bozorni tortib turgan asosiy kuchlardan biri.
Bu holatni Toshkentdagi demografik bosim, ichki migratsiya, ijara narxlari va yangi uy-joy loyihalari bilan bogʻlash mumkin. Menimcha, ko‘pchilik uchun uy sotib olish faqat yashash masalasi emas, pulni saqlash vositasi sifatida ham koʻriladi. Ayniqsa inflyatsiya va valyuta kursi fonida kvartira hanuz mahalliy investor uchun tushunarli aktiv.
Hududlarda ham oʻsish bor
Avgustda faollik 14 hududdan 6 tasida oshgan. Yil boshidan beri yuqori oʻsish koʻrsatgan hududlar orasida Sirdaryo viloyati 25,4 foiz, Andijon viloyati 23,8 foiz bilan ajralib turibdi.
Bu raqamlar uy-joy bozori faqat Toshkent atrofida aylanmayotganini koʻrsatadi. Andijon kabi aholisi zich hududlarda yangi qurilish, ipoteka va urbanizatsiya talabni ushlab turadi. Sirdaryoda esa pastroq baza va yangi loyihalar oʻsish surʼatini tezroq koʻrsatishi mumkin.
Joyida aytib ketay: 18,4 foizlik oʻsish bozorda hamma narsa arzonlashdi yoki uy olish osonlashdi degani emas. Bu — rasmiylashtirilgan bitimlar soni oshgani haqidagi koʻrsatkich.
Uy narxlari, ipoteka shartlari va aholining real daromadi alohida masala. Bitimlar koʻpaygani bozor jonlanganini bildiradi, lekin xaridor uchun asosiy savol oʻsha-oʻsha qoladi: daromad uy narxiga yetyaptimi?
Shu maʼnoda, avgustdagi sokinlik yomon signal emas. Aksincha, martdagi keskin faollikdan keyin bozor biroz nafas rostlagan. Endi kuz oylarida talab 25-26 mingta bitim atrofida qoladimi yoki yana yuqoriga yuradimi — asosiy kuzatiladigan nuqta shu boʻladi.