Pokistonning Pak Steel metallurgiya kompaniyasi Oʻzbekistonda armatura va boshqa poʻlat mahsulotlari ishlab chiqaradigan zavod ochishni rejalashtiryapti. Spot.uz maʼlumotiga koʻra, bu masala Oʻzbekistonning Islomoboddagi elchisi Alisher Toʻxtayev va Pak Steel direktori Hassan Farid uchrashuvida muhokama qilingan.
Gap hozircha tayyor zavod haqida emas, investitsion loyiha atrofidagi dastlabki kelishuvlar haqida ketyapti. Tomonlar videokonferensiyalar oʻtkazish, Oʻzbekistondagi tegishli davlat organlari bilan muloqotni boshlash va hamkorlik boʻyicha “yoʻl xaritasi” tayyorlashga kelishgan.
Mohiyatan, Pak Steel Oʻzbekistonga ishlab chiqarish xarajatlari sabab qiziqyapti. Hassan Farid Pokistonda elektr energiyasi qimmatligi mahsulot tannarxiga salbiy taʼsir qilayotganini aytgan. Uning soʻzlariga koʻra, kompaniya Oʻzbekistonni energiya resurslari nisbatan qulayroq boʻlgani uchun tanlagan.
Bu yerda masala faqat tok narxida emas. Kompaniya qaroriga sanoat zonalari infratuzilmasi, investorlar uchun beriladigan imtiyozlar va preferensiyalar ham taʼsir qilgan. Yaʼni Pak Steel zavod qurish uchun joy, energiya, logistika va soliq sharoitlarini bir paket sifatida koʻryapti.
Oʻzbekiston uchun bu nimani anglatadi?
Oʻzbekistonda qurilish bozori hali ham faol: Toshkentdagi koʻp qavatli uylar, hududlardagi yoʻl va infratuzilma loyihalari, sanoat obyektlari doimiy ravishda metall mahsulotlariga talab yaratadi. Armatura esa qurilishning eng asosiy materiallaridan biri — narxi oshsa, uy-joy tannarxiga ham bosim beradi.
Shu maʼnoda yangi zavod mahalliy bozorda taklifni oshirishi mumkin. Lekin bu avtomatik ravishda narx tushadi degani emas. Bunga xomashyo, elektr, gaz, logistika, bojxona tartiblari va ichki raqobat ham taʼsir qiladi.
Joyida aytib ketay, Oʻzbekiston soʻnggi yillarda xorijiy ishlab chiqaruvchilar uchun oʻzini “mintaqaviy ishlab chiqarish maydoni” sifatida koʻrsatishga harakat qilyapti. Bunday loyihalar nafaqat ichki bozor, balki qoʻshni davlatlarga eksport uchun ham qiziq boʻlishi mumkin.
Pak Steel faqat armatura bilan cheklanmoqchi emas. Kompaniya uy-joy, mehmonxona, toʻgʻon va transport infratuzilmasi qurilishida ham hamkorlik qilishga tayyorligini bildirgan. Bu esa loyiha oddiy zavoddan kattaroq qurilish hamkorligiga aylanishi ehtimolini koʻrsatadi.
Pak Steel qanday kompaniya?
Spot.uz yozishicha, Pak Steel — 1949-yilda tashkil etilgan davlat kompaniyasi. U armatura, oddiy va deformatsiyalangan poʻlat sterjenlar, shvellerlar va boshqa metall konstruksiyalar ishlab chiqaradi.
Kompaniya mahsulotlari Pokistonda yoʻl inshootlari, metro, turar joy, maʼmuriy binolar, sanoat obyektlari va boshqa qurilishlarda ishlatiladi. Yaʼni bu yangi sohaga kirayotgan startap emas, ogʻir sanoatda tajribasi bor ishlab chiqaruvchi.
Qisqasi, Pak Steel Oʻzbekistonga arzonroq ishlab chiqarish muhiti va qurilish bozoridagi talab sabab qarayapti. Menimcha, endi asosiy savol bitta: loyiha qogʻozdagi niyat boʻlib qoladimi yoki aniq maydon, quvvat, investitsiya hajmi va muddatlar bilan real zavodga aylanadimi.