Saida Mirziyoyeva AQSHga tashrifi davomida Google vitse-prezidenti Karan Bhatia bilan uchrashib, Oʻzbekistonda YouTube monetizatsiyasini yoʻlga qoʻyish masalasini muhokama qildi. Spot.uz maʼlumotiga koʻra, uchrashuv BMT Bosh assambleyasining 81-sessiyasi doirasida boʻlib oʻtgan.
Asosiy mavzu — mahalliy kontent yaratuvchilar YouTube orqali rasmiy daromad topishi uchun kerakli sharoitlar. Mirziyoyeva Oʻzbekistonda shaxsiy maʼlumotlarni qayta ishlash va raqamli toʻlovlar boʻyicha qonunchilik yangilanganini aytgan. Uning soʻzlariga koʻra, shu oʻzgarishlar xalqaro toʻlov tizimlari kirishi uchun yoʻl ochyapti.
“Hamkorlik uchun imkoniyatlar juda koʻp. Oldinda koʻp ish bor”, degan Mirziyoyeva.
Mohiyatan, masala faqat YouTube tugmasini yoqishdan iborat emas. Monetizatsiya ishlashi uchun reklama bozori, toʻlov infratuzilmasi, soliq va maʼlumotlar xavfsizligi bir-biriga mos kelishi kerak. Google kabi kompaniyalar aynan shu risklarga qaraydi.
YouTube rasmiy maʼlumotlariga koʻra, hamkorlik dasturi hozir dunyoning 108 ta davlatida ishlaydi. Markaziy Osiyoda esa u faqat Qozogʻistonda mavjud. Oʻzbekistonlik blogerlar va media loyihalar uchun bu anchadan beri ogʻriqli mavzu — auditoriya bor, kontent bor, lekin platformadan rasmiy daromad olish imkoniyati yoʻq.
Bu masala kamida 2023-yildan beri muhokama qilinyapti. Oʻsha paytda Saida Mirziyoyeva va Komil Allamjonov AQSHning Oʻzbekistondagi elchisi Jonathan Henick bilan uchrashuvda ham YouTube monetizatsiyasi mavzusini koʻtargan edi. Bu safargi uchrashuvda ham Allamjonov qatnashgani aytilmoqda.
Tushuntiraman: mart oyida Shavkat Mirziyoyev “Shaxsga doir maʼlumotlar toʻgʻrisida”gi qonunga oʻzgartirishlarni imzoladi. Endi shaxsiy maʼlumotlarning ayrim turlari xorijda saqlanishi va qayta ishlanishi mumkin. Majburiy lokal saqlash talabi asosan biometrik va genetik maʼlumotlar, shuningdek, telekom abonentlari maʼlumotlari uchun qoldi.
Iyul oxirida Vazirlar Mahkamasi shaxsiy maʼlumotlarni himoya qilish talablari yetarli deb topilgan 49 ta davlat va hudud roʻyxatini tasdiqladi. Ular orasida AQSH, Kanada, Buyuk Britaniya, Yevropa Ittifoqi davlatlari, Rossiya va Yaponiya bor. Google uchun bu muhim signal — chunki kompaniya foydalanuvchi maʼlumotlari bilan ishlashda huquqiy aniqlikni talab qiladi.
Yana bir muhim yoʻnalish — toʻlovlar. Markaziy bank vakili Jamshid Usmonov avvalroq Google Pay va Apple Pay Oʻzbekistonda yaqin oylarda ishga tushishi kutilayotganini aytgandi. Regulyator Visa va Mastercard bilan birga Humo hamda Uzcard kartalarini ham qoʻshish ustida ishlayapti.
Menimcha, YouTube monetizatsiyasi ochilsa, Toshkentdagi studiyalar, mustaqil jurnalistlar, taʼlim kanallari va kichik prodakshnlar uchun bozor ancha jonlanadi. Bugun koʻpchilik reklamani bevosita sponsor orqali topadi, bu esa daromadni beqaror qiladi. Platforma ichidagi monetizatsiya esa kamida bazaviy, shaffofroq oqim yaratadi.
Qisqasi, Google bilan muzokara — bir uchrashuvlik yangilik emas. Bu Oʻzbekistonning raqamli iqtisodiyotga kirish qoidalarini global platformalar tiliga yaqinlashtirish jarayoni. Ishqilib, bu safar gap faqat muhokamada qolmay, mahalliy ijodkorlar uchun amaliy natijaga aylanadi.