Spot.uz maʼlumotiga koʻra, Toshkent markazida, Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston Milliy kutubxonasi ortidagi 1,3 gektar hududda avtomobil turargohi va jamoat maydoni qilish loyihasi hozircha ekologik ekspertiza xulosasini olmagan.
Milliy ekologiya va iqlim oʻzgarishi qoʻmitasi shuni eslatdi: bunday xulosasiz hududda qurilish yoki obodonlashtirish ishlarini boshlash mumkin emas. Ayniqsa ishlar daraxtlar, butalar, yashil hudud va tuproq qatlamiga taʼsir qilishi mumkin boʻlsa, avval ekologik baholashdan oʻtishi kerak.
Gap Toshkentning eng sezgir joylaridan biri haqida ketyapti. Kutubxona atrofi, metroga yaqin hudud, piyodalar oqimi, ofislar va davlat muassasalari — bu yerda har bir qaror faqat parking masalasi emas, shahar markazining qanday ishlashi haqidagi qaror ham.
Avvalroq Toshkent shahar Yoʻl harakatini tashkil etish markazi shu maydonda tartibli avtoturargoh yaratish va jamoat makonini obodonlashtirish rejasini bildirgandi. Loyiha davlat-xususiy sheriklik asosida amalga oshirilishi aytilgan.
Markaz maʼlumotiga koʻra, mavjud daraxtlar va yashil hududlar saqlanadi, qoʻshimcha ravishda 1000 dan ortiq yangi daraxt va buta ekiladi. Hududda kapital qurilish rejalashtirilmagani ham aytilgan.
Lekin Ekologiya qoʻmitasi bu yerda muhim nuqtani koʻrsatdi: yangi koʻchatlar koʻp yillik daraxtlarning ekologik, iqlimiy va rekreatsion qiymatini toʻliq qoplay olmaydi. Mohiyatan, 1000 ta yangi koʻchat chiroyli raqam boʻlishi mumkin, ammo soyasi, havoga taʼsiri va shahar mikroiqlimidagi oʻrni bilan eski daraxt boshqa masala.
Qoʻmita mavjud daraxtlar va yashil hududlarni maksimal darajada saqlash, ularni toʻliq inventarizatsiya qilish va loyiha hujjatlarini belgilangan tartibda ekologik ekspertizadan oʻtkazish kerakligini bildirdi.
Loyihada faqat parking emas, boshqa elementlar ham bor. Rejaga koʻra, 720 metrli trotuar, piyoda va velosiped yoʻlaklari, dam olish zonalari, bolalar va vorkaut maydonchalari, yengil konstruksiyali sport obyektlari, sanitariya xonalari, videokuzatuv va boʻsh parking joylarini koʻrsatadigan elektron tablolar oʻrnatilishi mumkin.
Yoʻl harakatini tashkil etish markazi avval bu loyiha markazga koʻproq mashina olib kirish uchun emas, balki hozirgi tartibsiz parkingni nazoratga olish uchun kerakligini aytgandi. Hudud xususiy sherikka 10 yilga onlayn auksion orqali berilishi rejalashtirilgan.
Joyida aytib ketay: Toshkentda parking muammosi real. Lekin markazdagi yashil hudud ham real muammo — ayniqsa yozda harorat, chang va piyodalar uchun qulaylik haqida gap ketganda.
Menimcha, bu voqeada asosiy savol “parking kerakmi yoki yoʻqmi” emas. Savol — shahar markazida infratuzilma qilinayotganda ekologik baholash qanchalik jiddiy ishlaydi. Agar loyiha haqiqatan ham daraxtlarni saqlasa, ekspertiza buni koʻrsatadi. Agar xavf boʻlsa, u ham ochiq koʻrinishi kerak.
Qisqasi, hozircha loyiha toʻxtashi kerak boʻlgan nuqta aniq: ekologik xulosa yoʻq. Toshkent markazida esa bunday qarorlar “keyin koʻramiz” tartibida ketmasligi kerak.