AQSHdagi oraliq saylovlardan keyin yirik texnologiya kompaniyalari uchun yangi data-markazlar qurish qiyinlashishi mumkin. TechCrunch yozishicha, saylovchilar o‘nlab mahalliy ovoz berishlarda data-markazlarga cheklov yoki moratoriy joriy etishni qo‘llab-quvvatlagan.
Masala faqat ovoz berish bilan cheklanmaydi. Texas gubernatorligiga saylangan Gina Hinojosa ham saylov kampaniyasida data-markazlar faoliyatini cheklashga vaʼda bergan. U Greg Abbott ustidan g‘alaba qozondi.
Elon Muskning $500 mlnlik siyosiy tikishi
TechCrunch mualliflari vaziyatni Elon Musk uchun ham noqulay deb baholadi. U Respublikachilar partiyasiga qariyb $500 mln, yakuniy hisobda undan ham ko‘proq mablag‘ bergan bo‘lishi mumkin. Biroq uning kompaniyalari joylashgan Texasda demokratlarning mavqeyi keskin kuchaydi.
Bu yerda siyosiy kinoya bor — data-markazlar qurayotgan eng yirik tadbirkorlardan biri qo‘llab-quvvatlagan kuch saylovda yutqazdi. Endi uning bizneslari yangi cheklovlar kiritishni vaʼda qilgan rahbariyat bilan ishlashi kerak.
Shunga qaramay, saylov natijasini faqat data-markazlar bilan tushuntirish noto‘g‘ri. TechCrunch suhbatida bu masala demokratlarning g‘alabasiga sabab bo‘lgan omillardan biri ekani, ammo saylovchilarni uchastkalarga olib kelgan yagona mavzu bo‘lmagani aytiladi.
Norozilikning sababi — suv, elektr va yopiqlik
Sunʼiy intellekt (AI) tizimlari ulkan hisoblash quvvatini talab qiladi. Buning uchun qurilayotgan data-markazlar ko‘p elektr va suv ishlatadi. Ayniqsa, suv tanqis hududlarda bunday loyihalar mahalliy aholining bevosita muammosiga aylanmoqda.
TechCrunch muharriri Kirsten Korosec fikricha, kompaniyalarning loyihalarni tasdiqlatish usuli ham norozilikni kuchaytirgan. Ayrim jarayonlar yopiq o‘tgan, mansabdorlar maxfiylik kelishuvlarini imzolagan, aholiga esa loyiha ko‘lami va ekologik taʼsiri haqida yetarli maʼlumot berilmagan.
Data-markazlarga qarshilik endi faqat demokratlar mavzusi emas. Suv, elektr narxi va qarorlarning yopiqligi respublikachilar hamda mustaqil saylovchilarni ham bezovta qilyapti.
Mohiyatan, texnologiya kompaniyalari «tezroq quring, keyin tushuntiramiz» usulida davom eta olmaydi. OpenAI singari kompaniyalar siyosatini o‘zgartirish mumkinligini ko‘rsata boshlagani ham bosim ishlayotganidan darak beradi.
Bu O‘zbekiston uchun ham begona masala emas
Toshkent va boshqa shaharlarda raqamli xizmatlar kengaygani sari mahalliy data-markazlarga ehtiyoj oshadi. Ammo elektr taʼminoti zo‘riqayotgan, suv masalasi esa tobora sezilayotgan bozorda loyiha hajmi, resurs sarfi va aholiga foydasi boshidan ochiq tushuntirilishi kerak.
Menimcha, AQSHdagi voqea texnologiyaga qarshilik emas, shaffoflik talabi kuchayganini ko‘rsatadi. Qisqasi, data-markaz endi oddiy bino emas — u mahalliy siyosatga, kommunal tizimga va saylov natijasiga taʼsir qiladigan infratuzilma.