Oʻzbekistonda elektr energiyasi ishlab chiqarish boʻyicha ikki idora eʼlon qilgan raqamlar bir-biridan 2,5 mlrd kVt·soatga farq qildi. Energetika vazirligi bu tafovut aholi va korxonalar oʻrnatgan kichik quvvatli quyosh panellari ishlab chiqargan elektr bilan bogʻliqligini tushuntirdi.
Spot.uz maʼlumotiga koʻra, Energetika vazirligi 2026-yilning yanvar–sentabr oylarida mamlakatda 69,6 mlrd kVt·soat elektr energiyasi ishlab chiqarilganini bildirdi. Milliy statistika qoʻmitasi hisobotida esa 67,2 mlrd kVt·soat koʻrsatilgan.
Vazirlik izohiga qaraganda, xonadonlar va korxonalar tomiga oʻrnatilgan kichik quyosh panellari toʻqqiz oyda 2,5 mlrd kVt·soat elektr ishlab chiqargan. Rooftop deb yuritiladigan bu qurilmalar hissasi Milliy statistika qoʻmitasi maʼlumotlariga kiritilmagan.
Elektrning asosiy qismi issiqlik stansiyalaridan kelgan
Energetika vazirligi elektr ishlab chiqarish manbalari boʻyicha ham raqamlarni ochiqladi. Issiqlik elektr stansiyalari toʻqqiz oyda 49,1 mlrd kVt·soat elektr bergan. Bu umumiy ishlab chiqarishning eng katta qismi boʻlib qolmoqda.
Yirik quyosh va shamol elektr stansiyalari 10,5 mlrd kVt·soat, gidroelektr stansiyalar 6,6 mlrd kVt·soat ishlab chiqargan. Blok-stansiyalar hissasi esa 867,1 mln kVt·soatni tashkil qilgan.
Mohiyatan, bahs elektr energiyasi ishlab chiqarilgan yoki chiqarilmagani haqida emas. Gap bir xil natijani hisoblashda qaysi manbalar qamrab olingani haqida ketmoqda. Kichik quyosh qurilmalari vazirlikning umumiy ko‘rsatkichida bor, statistika qoʻmitasi raqamida esa yoʻq.
2,5 mlrd kVt·soat kichik hajm emas. Bu koʻrsatkich tom ustidagi quyosh panellari Oʻzbekiston energetika tizimida alohida hisobga olinishi kerak boʻlgan manbaga aylanayotganini koʻrsatadi. Toshkentdagi hovli va biznes binolaridan tortib, hududlardagi ishlab chiqarish korxonalarigacha bunday qurilmalar soni oshgani sari statistikani yigʻish usuli ham murakkablashadi.
Yagona hisob usuli nima uchun kerak?
Qisqasi, ikki idoraning hisobotini taqqoslaganda faqat yakuniy raqamga qarash yetarli emas. Hisobga xonadon va korxonalarning oʻz ehtiyoji uchun ishlab chiqargan elektri kiritilganmi — asosiy farq shunda.
Menimcha, keyingi hisobotlarda markazlashgan stansiyalar, yirik qayta tiklanuvchi energiya obyektlari va tom ustidagi kichik panellar alohida satrlarda koʻrsatilsa, vaziyat ancha tushunarli boʻladi. Ishqilib, idoralar hisoblash usullarini bir-biriga moslashtirsa, 69,6 mlrd va 67,2 mlrd kabi ikki xil raqam jamoatchilikda ortiqcha savol tugʻdirmaydi.