Kun.uz maʼlumotiga koʻra, prezident ishtirokidagi yigʻilishda isitish mavsumida gazlashmagan va gaz yetib bormagan hududlar uchun elektr energiyasi boʻyicha bazaviy meʼyorni oshirish taklifi maʼqullandi. Hozir bu limit 200 kilovatt-soat boʻlsa, kuz-qish mavsumida uni 350 kilovatt-soatga chiqarish reja qilinyapti.
Bu oddiy raqam oʻzgarishiga oʻxshaydi, lekin qishloq va chekka mahallalarda yashaydigan oilalar uchun farqi sezilarli. Gaz yoʻq joyda isitishning asosiy yukini elektr tortadi: pech, konvektor, suv isitkich, baʼzan ovqat qilish ham elektrga bogʻlanadi. 200 kilovatt-soat bunday xonadon uchun tez tugaydi.
Mohiyatan, davlat qishda gazsiz hududlarda elektr isteʼmolini “oddiy shahar xonadoni” mezoni bilan oʻlchamaslik kerakligini tan olayotgandek. Toshkentdagi markaziy isitishli kvartira bilan, masalan, togʻoldi yoki chekka tumandagi gazsiz hovlining energiya ehtiyoji bir xil emas.
Yordam faqat limit bilan cheklanmaydi
Yigʻilishda elektr, gaz, koʻmir va kommunal xizmatlar uchun toʻlovlar boʻyicha amaldagi qoʻllab-quvvatlash mexanizmlarini kengaytirish ham koʻrib chiqilgan. Dekabr oyida ehtiyojmand oilalarga bir martalik moddiy yordam ajratish masalasini oʻrganish taklif qilindi.
Yana bir muhim detal: Ijtimoiy reyestrga kirmagan, lekin real ehtiyojmand boʻlgan oilalar uchun daromad mezonini har bir oila aʼzosiga 1 mln 430 ming soʻmgacha oshirish taklifi bor. Shu orqali qoʻllab-quvvatlash qamrovi yana 166 ming oilaga kengayishi mumkin.
Joyida aytib ketay, bu yerda eng nozik masala — “kimga yordam tegadi?” degan savol. Chunki yordam qogʻozda chiroyli koʻrinishi mumkin, lekin mahallada roʻyxat notoʻgʻri tuzilsa, eng qiynalayotgan oila chetda qoladi. Prezident hukumatga mablagʻlarni vaqtida yoʻnaltirish va ehtiyojmand oilalarni aniqlashda manzillilikni kuchaytirishni topshirgani ham shundan.
470 ming oila qamrab olinishi aytilyapti
Elektr energiyasi va gaz boʻyicha bazaviy meʼyordan ortiq isteʼmol xarajatlarining bir qismini qoplash muddatini 2028-yil 1-aprelgacha uzaytirish taklifi ham muhokama qilingan. Bu chora bilan bir yilda 470 ming oilani qamrab olish nazarda tutilmoqda.
Bundan tashqari, sharoiti ogʻir mahallalardagi 3 mingta xonadonni issiqlik jihatidan himoyalash va energiya tejovchi uskunalar bilan taʼminlash ishlari davom etadi. Menimcha, aynan shu yoʻnalish uzoqroq muddatda foydaliroq: odamga har oy kompensatsiya berish bir masala, uyning issiqni ushlab qolishini yaxshilash esa keyingi yillardagi xarajatni ham kamaytiradi.
Qisqasi, bu qaror gaz yetib bormagan hududlarda qishki xarajat bosimini yumshatishga qaratilgan. Endi asosiy savol — limit oshishi, moddiy yordam va kompensatsiyalar joylarda qanchalik aniq ishlaydi. Chunki qishda elektr hisoblagich oldida raqamlar tez yuradi, oilaning daromadi esa bunday tez oʻsmaydi.