Ishonchnoma orqali boshqa odamga hujjatlarni olish, sudda vakillik qilish yoki mol-mulk bilan bogʻliq ishlarni yuritish vakolati beriladi. Kun.uz maʼlumotiga koʻra, vakil faqat hujjatda aniq yozilgan harakatlarni bajarishi mumkin.
Masalan, Toshkentda yashaydigan fuqaro boshqa viloyatdagi hujjatini shaxsan ololmasa, bu vazifani vakiliga topshirishi mumkin. Ammo hujjatlarni olish uchun berilgan vakolat vakilga avtomobil yoki uyni sotish huquqini bermaydi.
Ishonchnomaning uch turi bor
Bir martalik ishonchnoma bitta aniq ish uchun beriladi. Hujjatni olib kelish, tovarni qabul qilish yoki muayyan idoraga bir marta murojaat etish shular jumlasidan.
Maxsus ishonchnoma esa maʼlum vaqt davomida takrorlanadigan vazifalarni qamrab oladi. Masalan, sud majlislarida qatnashish yoki tashkilot nomidan muntazam ish yuritish uchun shu turdagi hujjat kerak boʻlishi mumkin.
Umumiy ishonchnoma vakilga kengroq vakolat beradi. Lekin nomidagi “umumiy” soʻzi cheklanmagan huquq degani emas — vakil bajarishi mumkin boʻlgan har bir ish hujjatda aniq koʻrsatilishi kerak.
Ishonchnomadagi eng muhim qism — vakolat doirasi. Noaniq jumla keyinchalik mulk egasi, vakil yoki hujjatni qabul qilayotgan tashkilot uchun muammo tugʻdirishi mumkin.
Qachon notarius kerak?
Har bir ishonchnomani notariusda tasdiqlatish shart emas. Oddiy hujjatni olib kelish kabi ayrim vazifalarda yozma shaklning oʻzi yetarli boʻlishi mumkin, biroq uni qabul qiladigan tashkilot talabini oldindan bilib olish kerak.
Notarial shaklda tuziladigan bitim uchun berilgan ishonchnoma notarius tasdigʻidan oʻtadi. Koʻchmas mulk yoki avtomototransport vositasini tasarruf etish, shuningdek vakolatni boshqa shaxsga oʻtkazish bilan bogʻliq ishonchnomalar ham notarial tasdiqlanishi kerak.
Notarial xizmat narxi barcha holatda bir xil emas. Davlat boji, huquqiy va texnik xizmat haqi hamda zarur boʻlsa gerb yigʻimi qoʻshiladi; yakuniy summa kiritilgan maʼlumotlar asosida notarial tizimda hisoblanadi.
Muddat va sana eʼtibordan chetda qolmasin
Fuqarolik kodeksiga koʻra, ishonchnoma koʻpi bilan 3 yilga beriladi. Agar hujjatda amal qilish muddati yozilmagan boʻlsa, u berilgan kundan boshlab 1 yil kuchda qoladi.
Berilgan sana umuman koʻrsatilmasa, ishonchnoma haqiqiy hisoblanmaydi. Shu sabab hujjatda tuzilgan joy va sana, ishonch bildiruvchi hamda vakilning maʼlumotlari, vakolatlar doirasi va amal qilish muddati ravshan yozilishi kerak.
Mohiyatan, ishonchnoma “hamma ishni topshirish” hujjati emas. U kimga, qaysi vazifani va qancha muddatga berganingizni belgilaydi. Ishqilib, namuna matnni koʻr-koʻrona koʻchirishdan oldin aynan sizga kerak vakolatlarni ajratib yozgan maʼqul.
