Turkiyaning Manisa provinsiyasida 15 yoshli o‘quvchi litsey oldida ov miltig‘idan o‘q uzdi. Gazeta.uz maʼlumotiga ko‘ra, voqea Turgutlu tumanidagi “Inji Uzmez” kasb-hunar va texnik Anadolu litseyi yonida, ertalab soat taxminan 08:00 da sodir bo‘lgan.
Otishma oqibatida 8 nafar o‘quvchi jarohat oldi. Ularning yoshi 14 dan 17 gacha. Ikki nafar jabrlanuvchining ahvoli og‘ir ekani aytilmoqda.
Hujumdan keyin gumonlanuvchi qochishga uringan, ammo politsiya uni qo‘lga olgan. Hozircha voqeaning sababi, o‘smir qurolni qayerdan olgani va hujum oldindan rejalashtirilganmi-yo‘qmi haqida aniq maʼlumot berilmagan.
Bu Turkiyada birinchi holat emas
Joyida aytib ketay, bu xabar alohida bir “favqulodda epizod” sifatida ko‘rinishi mumkin. Lekin Turkiyada maktab va litseylar atrofidagi zo‘ravonlik mavzusi so‘nggi oylarda bir necha bor kun tartibiga chiqqan.
Gazeta.uz yozishicha, 2026-yil aprel oyida Shanliurfa va Kahramanmarash hududlaridagi taʼlim muassasalarida ham otishmalar bo‘lgan. Birinchi voqeada 16 kishi jarohatlangan, ikkinchisida esa 9 kishi halok bo‘lib, 13 kishi yaralangan.
O‘sha hodisalardan keyin Turkiyada taʼlim vazirining isteʼfosini talab qilgan namoyishlar ham bo‘lib o‘tgan. Rasmiylar esa maktablarda xavfsizlik choralari kuchaytirilganini bildirgan edi. Shunga qaramay, Manisadagi yangi voqea xavfsizlik masalasi hali ham yopilmaganini ko‘rsatdi.
Maktab xavfsizligi faqat qo‘riqchi masalasi emas
Menimcha, bunday voqealarda muammo faqat maktab eshigi oldida kim turgani bilan o‘lchanmaydi. Qurolga kirish, o‘smirlarning ruhiy holati, oiladagi nazorat, maktab ichidagi bosim va nizolar — hammasi bir zanjirning bo‘laklari.
O‘zbekiston uchun ham bu mavzu begona emas. Toshkent yoki viloyatlardagi maktablarda ommaviy otishma holatlari kundalik xavf sifatida ko‘rilmaydi, lekin o‘quvchilar o‘rtasidagi zo‘ravonlik, pichoq olib yurish, ijtimoiy tarmoqlardagi tahdid va guruhbozlik kabi muammolar bor. Yaʼni xavfsizlik deganda faqat turniket yoki kamera emas, erta signalni ko‘rish tizimi ham tushunilishi kerak.
Mohiyatan, maktab xavfsizligi uchta qatlamda ishlaydi: kirish nazorati, ichki muhit va tezkor reaksiya. Birinchisi qurol yoki xavfli buyum kirishini kamaytiradi. Ikkinchisi o‘quvchi nimadan siqilayotganini, kim bilan ziddiyatda ekanini vaqtida ko‘rishga yordam beradi. Uchinchisi esa voqea boshlangan paytda vahimani kamaytiradi.
Qisqasi, Manisadagi hodisa faqat Turkiya yangiligi emas. Bu mintaqamizdagi taʼlim tizimlari uchun ham eslatma: o‘smirlar muhitidagi xavfni juda kech sezsak, oqibatini bolalar ko‘taradi.