Oʻzbekiston 2026-yilning yanvar–sentabr oylarida xorijdan $39,56 mlrdlik mahsulot va xizmat sotib oldi. Bu oʻtgan yilning shu davriga nisbatan 15,7% koʻp, deb yozdi Spot.uz Milliy statistika qoʻmitasi hisobotiga tayanib.
Toʻqqiz oylik tashqi savdo aylanmasi $65,4 mlrdni tashkil etdi va bir yilda 6,3% oʻsdi. Eksport esa 5,5% kamayib, $25,84 mlrdga tushdi. Natijada tashqi savdodagi manfiy saldo ikki baravar oshdi — $6,86 mlrddan $13,71 mlrdga yetdi.
Avtomobil va aloqa uskunalari importi oshdi
Import tarkibida mashinasozlik mahsulotlari yetakchilik qildi — ular uchun $12,85 mlrd sarflandi. Avtomobil va boshqa transport vositalari importi 26,4% oshib, $3,22 mlrdga, elektrotexnika xaridlari esa 16,8% oʻsib, $1,99 mlrdga yetdi.
Yoʻlovchi avtomobillari va boshqa transport vositalarining oʻzi $1,23 mlrdga tushgan — bu oʻtgan yilgidan 52,5% koʻp. Avtomobil ehtiyot qismlari importi ham 10% oshib, $1,41 mlrdni tashkil etdi. Aloqa va audio uskunalari xaridi qariyb 74% koʻpayib, $1,29 mlrdga chiqdi.
Bu raqamlar mahalliy avtomobil bozori uchun ikki xil signal beradi. Bir tomondan, Toshkent va boshqa shaharlarda xaridor tanlovi kengaymoqda. Ikkinchi tomondan, importning tez oʻsishi mahalliy ishlab chiqaruvchilarni narx, sifat va servis boʻyicha kuchliroq raqobatga majbur qiladi.
Gaz va benzin uchun xarajat koʻpaydi
Yoqilgʻi-energetika resurslari importi 21,6% oshib, $3,36 mlrdga yetdi. Oʻzbekiston toʻqqiz oyda $1,6 mlrdlik gaz sotib oldi — bu bir yil oldingidan 1,5 baravar koʻp. Propan importi esa 3,8 baravar oshib, $152,2 mlnni tashkil qildi.
Benzin xaridi 33,6% koʻpayib, $454,4 mlnga yetdi. Shu bilan birga, dizel importi 19% kamayib, $189,1 mln boʻldi. Elektr energiyasi uchun sarf 25% qisqarib, $61,8 mlnga tushdi.
Mohiyatan, ichki talabning bir qismi hamon tashqi yetkazib beruvchilar hisobidan qoplanmoqda. Bu holat yoqilgʻi narxi va taʼminot barqarorligini xalqaro bozor hamda logistika xarajatlariga yanada bogʻlaydi.
Oziq-ovqat importi $4,22 mlrdga chiqdi
Oziq-ovqat xaridlari 37,5% oʻsib, $4,22 mlrdni tashkil etdi. Eng katta ulush don mahsulotlariga toʻgʻri keldi — import 59,4% oshib, $1,1 mlrdga yetdi. Goʻsht uchun $779,3 mln, shakar va qandolat mahsulotlari uchun $521,2 mln sarflandi.
Eksport tomonda xizmatlar yaxshi natija koʻrsatdi: tushum 31,1% oshib, $9,7 mlrdga yetdi. Shundan turizm $5,32 mlrd, transport $2,88 mlrd va IT xizmatlari $805 mln olib keldi.
Qisqasi, eksportdagi ayrim oʻsish nuqtalari importning tezlashishini qoplay olmadi. Oltin eksportining 3,5 baravar qisqarib, $2,8 mlrdga tushgani ham umumiy natijaga sezilarli taʼsir qildi.