Oʻzbekneftgaz 2027-yildan boshlab davlat kafolati ostidagi kreditlardan butunlay voz kechishni rejalashtiryapti. Spot.uz maʼlumotiga koʻra, kompaniya hozir shunday kafolat bilan olingan qolgan $840 mln qarzni qayta moliyalashtiryapti.
Kompaniya boshqaruvi raisining birinchi oʻrinbosari Suxrob Hamrayev bu haqda 27-oktyabrdagi matbuot anjumanida aytgan. Agar qayta moliyalashtirish jarayoni 2027-yilning uchinchi yoki toʻrtinchi choragigacha yakunlansa, Oʻzbekneftgaz kredit portfelida davlat kafolati bilan olingan qarz qolmaydi.
“Biz faqat davlatga bogʻliq boʻlib qolishdan voz kechdik”, — dedi Suxrob Hamrayev.
Kredit reytingi nima boʻladi?
Davlat kafolatining yoʻqolishi odatda kreditor uchun xavfni oshiradi. Chunki kompaniya qarzni qaytara olmasa, hukumat uning majburiyatini qoplab bermaydi. Shu sabab bu qaror Oʻzbekneftgazning xalqaro kredit reytingiga qanday taʼsir qilishi muhim masala.
Hamrayevning aytishicha, kompaniya Fitch Ratings va S&P bilan uchrashuvlarda moliyaviy holat endi davlat koʻmagiga kamroq bogʻliqligini tushuntirgan. Banklar ham kafolatsiz kredit ajratishdan oldin kompaniyaning oxirgi bir yil va olti oylik moliyaviy koʻrsatkichlarini tahlil qilyapti.
Mohiyatan, Oʻzbekneftgaz davlat kafolatini banklarning bevosita ishonchi bilan almashtirmoqchi. Bu ishonch saqlansa, kompaniya hukumat zimmasiga qoʻshimcha majburiyat yuklamasdan xalqaro va mahalliy bozordan qarz jalb qila oladi.
Bozor narxlariga yaqinlashish yordam beradi
Kompaniyaning moliyaviy barqarorligi sotuv narxlariga ham bogʻliq. Hamrayevga koʻra, davlat belgilaydigan xomashyo va tayyor mahsulot narxlari bosqichma-bosqich bozor darajasiga yaqinlashyapti.
Bu Oʻzbekneftgazga tushumni xarajat va qarz majburiyatlariga mosroq shakllantirish imkonini beradi. Biroq bozor narxlariga oʻtishning ikkinchi tomoni ham bor — gaz va neft mahsulotlari tannarxidagi oʻzgarishlar Toshkentdagi bizneslardan tortib, hududlardagi isteʼmolchilargacha sezilishi mumkin.
Nazarimda, bu yerda asosiy koʻrsatkich davlat kafolatidan voz kechishning oʻzi emas. Muhimi — kompaniya qarzini kafolatsiz ham maqbul foizda qayta moliyalashtira oladimi va xalqaro reytingini saqlab qoladimi.
Qisqasi, Oʻzbekneftgaz 2027-yildan moliya bozorida mustaqilroq qarz oluvchi boʻlishni maqsad qildi. Rejaning natijasi qolgan $840 mln kredit qanday shartlarda qayta moliyalashtirilishi va Fitch Ratings hamda S&P buni qanday baholashida koʻrinadi.