Buxoro viloyatining Kogon tumanida yashovchi 35 yoshli R.X. Rossiyadagi qamoqxonada Ukrainaga qarshi urushga borish uchun bosimga uchraganini aytdi. U Rossiya Mudofaa vazirligi bilan shartnoma imzolagach, Donetskdagi harbiy lagerga olib ketilgan, keyin esa buzilgan kvadrotsiklni tuzatib, lagerdan qochgan.

Kun.uz sud hujjatiga tayangan holda yozishicha, erkak keyinchalik Oʻzbekistonga qaytgan va Rossiya armiyasi safiga qoʻshilgani uchun Buxoroda jinoiy javobgarlikka tortilgan. Sud jarayonida u shartnomani ixtiyoriy ravishda tuzmaganini bildirgan.

Sankt-Peterburgdagi qamoq

R.X. 2014-yil iyun oyida ishlash uchun Sankt-Peterburgga borgan va u yerda oshpaz boʻlib ishlagan. 2022-yilda uni bezorilikda ayblashgan, keyinchalik esa 8 yilga ozodlikdan mahrum qilishgan.

Erkakning suddagi koʻrsatmasiga koʻra, u qilmagan ishi uchun ayblangan. Avval 2022-yil oktabridan 2024-yil apreligacha qamoqda saqlangan, hukm chiqqach esa Udmurtiyadagi oʻta ogʻir tartibli jazoni ijro etish muassasasiga yuborilgan.

R.X. qamoqxona xodimlari uni urushga joʻnatish uchun muntazam jismoniy tazyiqqa solganini, rad javobidan keyin bosim yanada kuchayganini aytgan.

Yana 6 yil qamoq bilan tahdid

Sudlanuvchining aytishicha, muassasa rahbari uning qoidabuzarlik qilgani haqida soxta hujjatlar tayyorlanganini bildirgan. Agar bu hujjatlar sudga yuborilsa, mavjud jazo muddatiga yana 6 yil qoʻshilishi mumkinligi bilan tahdid qilgan.

R.X. qiynoqlar va tahdidlar toʻxtamagach, 2025-yil 25-noyabr kuni Rossiya Mudofaa vazirligi bilan shartnoma imzolagan. Oradan bir necha kun oʻtib, uni qoʻliga kishan taqqan holda Ijevskdagi mudofaa boʻlimiga olib borishgan. U yerda urushga borish uchun shartnoma tuzgan 1200 kishi toʻplangan.

Donetskdagi lagerdan qochish

Keyinchalik R.X. Donetskdagi harbiy lagerga tushgan. Kun.uz keltirgan maʼlumotga koʻra, unga nosoz kvadrotsikl biriktirilgan. Erkak transport vositasini tuzatib, shu kvadrotsiklda lagerdan qochishga muvaffaq boʻlgan.

Mohiyatan, bu ishda ikki alohida masala bor: xorijdagi qurolli mojaroda qatnashish uchun shartnoma imzolash va bu qaror qanday sharoitda qabul qilingani. R.X. bosim ostida qolganini aytgan, Oʻzbekiston sudi esa uning Rossiya armiyasiga yollanishi bilan bogʻliq holatni jinoiy ish doirasida koʻrib chiqqan.

Bu voqea Rossiyaga ishlash uchun ketayotgan oʻzbekistonliklar duch kelishi mumkin boʻlgan xavflarni yana bir bor koʻrsatdi. Ishqilib, xorijda qamoqqa tushgan fuqarolarga konsullik va huquqiy yordam vaqtida yetib borishi bunday vaziyatlarning oldini olishga yordam beradi.