AQSH, Janubiy Koreya va Xitoy kompaniyalari UzAuto Motors xususiylashtirilishiga qiziqish bildirdi. Spot.uz maʼlumotiga koʻra, bu haqda 8-oktabr kuni Davlat aktivlarini boshqarish agentligi direktori Sohibjon Murodov matbuot anjumanida aytgan.
Murodovning urgʻusi bitta joyda: qiziqish borligi — kompaniya aynan oʻsha investorga sotiladi, degani emas. Uning aytishicha, UzAuto Motors ochiq xalqaro savdo orqali xususiylashtiriladi, jarayon biror kompaniya uchun alohida “tikib” berilmaydi.
Bu muhim detal. Chunki UzAuto Motors Oʻzbekistondagi oddiy aktiv emas — ichki avtomobil bozorining kayfiyati, narxlar, yetkazib berish muddatlari va hatto Toshkent koʻchalaridagi mashina tanlovigacha shu kompaniya atrofida aylanadi.
Xususiylashtirish ikki yilcha oldin boshlangan
Agentlik rahbariga koʻra, UzAuto Motorsni xususiylashtirish jarayoni taxminan ikki yil avval boshlangan. Oʻtgan yili agentlik xalqaro audit, tahliliy materiallar va kompaniyani sotuvga tayyorlash uchun Alvarez & Marsal konsalting kompaniyasini tanlov asosida jalb qilgan.
Alvarez & Marsal tanlangani bejiz emas: kompaniya yirik xalqaro bitimlarda, jumladan avtomobil sanoati bilan bogʻliq loyihalarda tajribaga ega. Mohiyatan, davlat avval aktivni tartibga solib, keyin bozorga olib chiqmoqchi.
Hozir agentlik xususiylashtirish ssenariysini ishlab chiqyapti va keyingi bosqichlarga oʻtish muddatlarini belgilayapti. Keyingi vazifa — savdoni tashkil qiladigan xalqaro konsultantni tanlash.
Investorlar qanday tanlanadi?
Rejaga koʻra, avval UzAuto Motors xalqaro baholashdan oʻtadi, keyin kompleks tekshiruv — due diligence qilinadi. Shundan soʻng agentlik jarayon boshlanganini xalqaro kanallar, mahalliy va xorijiy OAV orqali eʼlon qiladi.
Potensial xaridorlar avval qiziqish bildiradi. Keyin majburiy boʻlmagan takliflar, undan soʻng majburiy takliflar bosqichi boshlanadi. Eng foydali taklif bergan investorlar bilan muzokara qilinadi.
Davlat shartlari ham boʻladi. Sohibjon Murodov ular orasida litsenziya shartlari va ularning muddatlarini tilga olgan. Joyida aytib ketay: bu nuqta ayniqsa nozik, chunki UzAuto Motors hozir Chevrolet brendi va General Motors texnologiyalari bilan ishlaydi.
GM litsenziyasi masalasi ham fonda turibdi
“Avtostrada” nashri maʼlumotiga koʻra, “Oʻzavtosanoat” va General Motors oʻrtasidagi kelishuv 2017-yil oktabrida 10 yilga tuzilgan. Shu kelishuv asosida UzAuto Motors GM modellari ishlab chiqarish, Chevrolet brendidan foydalanish va kompaniya texnologiyalariga kirish huquqini olgan.
Kelishuv muddati 2027-yilda tugaydi. Spot avvalroq GM litsenziyasini uzaytirish masalasi xususiylashtirish doirasida koʻrib chiqilayotganini yozgan edi. Menimcha, investorlar uchun eng katta savollardan biri ham shu: ular zavodni emas, brend, texnologiya va bozor kelajagini birga baholaydi.
Sentyabr oyida agentlik UzAuto Motors xususiylashtirilishi ochiq va raqobatli asosda oʻtishini bildirgandi. Qonunchilik talablariga javob beradigan har qanday investor qatnasha oladi, alohida kompaniyalarga imtiyoz yoki ustuvor huquq berilmaydi.
Gap UzAuto Motorsning 99,7% ulushi va UzAuto Motors Powertrainning 100% ulushi sotilishi haqida ketyapti. Qisqasi, bu Oʻzbekiston avtomobil bozoridagi eng katta mulk oʻzgarishlaridan biri boʻlishi mumkin. Endi savol — yangi investor narx, sifat va raqobatga haqiqatan taʼsir qila oladimi.