Oʻzbekiston Markaziy banki inflyatsiyani 5 foizgacha pasaytirish muddatini oʻzgartirmoqchi emas. Regulyator narxlar oʻsishini 2027-yilning ikkinchi yarmida yoki yil oxirigacha shu darajaga tushirish maqsadini saqlab qoldi.
Spot.uz maʼlumotiga koʻra, Markaziy bank raisi oʻrinbosari Nodirbek Achilov bu haqda 4-noyabr kungi matbuot anjumanida aytgan. Undan 5 foizlik maqsadga erishish muddatini 2030-yilgacha surish ehtimoli haqida soʻrashgan.
Achilovning tushuntirishicha, Markaziy bank boshqaruvi tasdiqlagan pul-kredit siyosatining asosiy yoʻnalishlarida bunday oʻzgarish koʻzda tutilmagan. Masala keyingi yigʻilishlarda koʻrib chiqilishi mumkin, biroq qaror qabul qilishda 2026-yilda shakllangan iqtisodiy tendensiyalar hisobga olinadi.
Hozirgi sharoitda inflyatsiya maqsadiga erishish muddatini qayta koʻrib chiqish rejalashtirilmagan.
Budjet siyosati narxlarga qanday taʼsir qiladi?
Rais oʻrinbosari inflyatsiya faqat Markaziy bank qarorlariga bogʻliq emasligiga ham eʼtibor qaratdi. Davlat xarajatlari, budjet taqchilligi va tariflar ham bozordagi narxlarga bevosita taʼsir qiladi.
Soʻnggi yillarda budjet taqchilligining qisqarishi, 2026-yilda esa profitsit shakllangani inflyatsiyani jilovlashga yordam bermoqda. Xarajatlarning barqarorlashishi bozorda qoʻshimcha talab va narx bosimini cheklaydi.
Mohiyatan, hukumat xarajatlarni tez oshirmasa, Markaziy bank asosiy stavkani yanada yuqori darajaga olib chiqishga kamroq ehtiyoj sezadi. Achilov fikricha, shu omillar keyinchalik pul-kredit sharoitini yumshatish uchun imkon yaratishi mumkin.
5 foizlik inflyatsiya nimani anglatadi?
Inflyatsiya 5 foizga tushsa, bu narxlar arzonlashadi degani emas. Tovar va xizmatlar narxi oʻsishda davom etadi, faqat oʻsish surʼati sekinlashadi. Masalan, Toshkentdagi oziq-ovqat, ijara yoki xizmatlar bir yil ichida oʻrtacha 5 foiz atrofida qimmatlashishi mumkin.
Bu maqsad biznes uchun ham muhim. Narxlar oʻsishi oldindan taxmin qilinadigan darajaga tushsa, tadbirkor xarajat, ish haqi va investitsiya rejasini aniqroq tuzadi. Banklar esa kredit va omonat stavkalarini belgilashda barqarorroq sharoitga ega boʻladi.
Lekin 2027-yilgacha qolgan davrda tariflar erkinlashuvi, oziq-ovqat narxlari va tashqi bozordagi oʻzgarishlar maqsadga erishishni qiyinlashtirishi mumkin. Qisqasi, Markaziy bank muddatni saqlab qoldi, ammo natija regulyator bilan hukumat siyosati qanchalik uygʻun ishlashiga bogʻliq boʻladi.