Oʻzbekiston aholisi kelgusi bir yilda narxlar oʻrtacha 8,7% oshishini kutmoqda. Spot.uz Markaziy bankning sentabrdagi soʻroviga tayanib yozishicha, bu avgustga nisbatan 1,1 foiz bandga past va kuzatuvlar tarixidagi eng kam koʻrsatkich.
Bu yerda gap amaldagi inflyatsiya emas, odamlarning kelajakdagi narxlar haqidagi taxmini haqida ketmoqda. Median koʻrsatkich esa oʻzgarmay, 8% darajasida qoldi.
Toshkentdagi kutilma 11,6% boʻldi
Hududlar orasida eng yuqori prognoz yana Toshkentda qayd etildi — 11,6%. Keyingi oʻrinlarda Sirdaryo viloyati 9,7% va Fargʻona viloyati 9,5% bilan turibdi.
Eng past natijalar Xorazmda 6,8%, Namanganda 7,1% va Andijonda 7,7% boʻldi. Daromadi oyiga 30 mln soʻmdan yuqori qatlam narxlar 14,4% oshishini kutmoqda. Daromadi 2 mln soʻmgacha boʻlganlarda bu raqam 7,6% ni tashkil etdi.
Kasblar kesimida pensionerlarning prognozi eng yuqori — 12,4%. Maishiy xizmat xodimlari 10,6%, transport sohasi vakillari 9,9% inflyatsiya kutmoqda. Savdo xodimlarida koʻrsatkich 7,8%, talabalarda 7,9% boʻldi.
Energiya narxi asosiy xavotir boʻlib qolmoqda
Aholining yarmi prognoziga yoqilgʻi va energiya resurslari qimmatlashuvi taʼsir qilganini aytdi. Kommunal tariflarni 38%, oziq-ovqat narxini 31%, sunʼiy ravishda narx oshirilishini esa 30% respondent tilga oldi.
Valyuta kursidagi oʻzgarishlar hali ham roʻyxatning oxirida, ammo bu omilni aytganlar ulushi bir oyda 14% dan 22% gacha koʻtarildi. Toshkent kabi import mahsulotlari va xizmatlar ulushi katta bozorda kursga eʼtibor kuchaygani tushunarli.
Biznes 9,2% inflyatsiya kutmoqda
Tadbirkorlarning kelgusi 12 oy uchun oʻrtacha prognozi 0,4 foiz bandga kamayib, 9,2% ga tushdi. Bu ham maʼlumotlar eʼlon qilina boshlaganidan beri eng past daraja. Biroq median kutilma avgustdagi pasayishdan soʻng yana 9% ga qaytdi.
Biznes orasida eng yuqori prognoz logistika sohasida — 10,7%. Hunarmandlarda 9,8%, savdoda 9,7% boʻldi. Turizm vakillari 7,5%, IT va media sohasi 8,1%, restoran biznesi esa 8,2% narx oʻsishini kutmoqda.
Tadbirkorlarning 52% energiya resurslari, 38% kommunal xizmatlar qimmatlashuvini asosiy omil sifatida koʻrsatdi. Xomashyo xarajatlarini tilga olganlar ulushi 19% dan 37% ga, soliq yukini aytganlar esa 15% dan 29% ga oshdi.
Inflyatsion kutilma pasayishi odamlar va biznes narxlar avvalgidek tez oʻsmasligiga koʻproq ishona boshlaganini bildiradi. Ammo energiya, xomashyo va soliqlar haqidagi xavotir hali yoʻqolgani yoʻq.
Mohiyatan, kayfiyat yaxshilanmoqda, lekin bosim manbalari saqlanib turibdi. Menimcha, Toshkentdagi 11,6% lik yuqori kutilma ham kundalik xarajatlar poytaxt aholisi uchun rasmiy oʻrtacha raqamlardan boshqacharoq sezilayotganini koʻrsatadi. Ishqilib, pasaygan prognozlar bozordagi real narxlarda ham koʻrinsin.