Kun.uz maʼlumotiga koʻra, hukumatdagi ikki sobiq vazir yangi lavozimga oʻtkazilgan. Kongratbay Sharipov Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti rektori boʻldi, Eʼzozxon Karimova esa Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi rahbarining birinchi oʻrinbosari lavozimiga tayinlandi.
Hozircha bu tayinlovlar haqida rasmiy eʼlon berilmadi. Shu jihati muhim: gap Kun.uz manbasiga tayanib aytilyapti, davlat idoralari esa bu oʻzgarishlarni ochiq tasdiqlagani yoʻq.
Kongratbay Sharipov 2024-yil fevralidan beri Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vaziri lavozimida ishlagan. Endi u Toshkent davlat iqtisodiyot universitetiga rahbarlik qiladi. TDIU oddiy universitet emas — iqtisodiyot, moliya, menejment va biznes yoʻnalishidagi eng koʻzga koʻringan oliygohlardan biri.
Eʼzozxon Karimova esa 2025-yil avgustidan beri Maktabgacha va maktab taʼlimi vaziri edi. U endi Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi rahbarining birinchi oʻrinbosari sifatida ishlashi aytilmoqda. Bu markaz davlatning maʼnaviyat, tarbiya, targʻibot va ijtimoiy-mafkuraviy yoʻnalishdagi ishlarida muhim rol oʻynaydi.
Mohiyatan, bu ikki tayinlov taʼlim tizimidagi katta qayta tuzilish fonida chiqdi. Oktabr boshida prezident farmoni bilan Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi hamda Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi yagona Taʼlim va ilm-fan vazirligi sifatida qayta tashkil etildi.
Yaʼni eski ikkita vazirlik birlashtirildi, ammo yangi tuzilmaning rahbari hozircha eʼlon qilinmadi. Bu esa taʼlim tizimida boshqaruv markazi qayta chizilayotganini koʻrsatadi. Maktab, bogʻcha, kollej, oliy taʼlim va ilm-fan bir vazirlik ichida jamlanishi — juda katta apparat va juda katta masʼuliyat degani.
Tushuntiraman: bu oddiy kadr almashinuvi emas. Oʻzbekistonda taʼlim sohasi byudjet, kadrlar, darslik, oliygohlar reytingi, maktab infratuzilmasi va xususiy taʼlim bozori bilan bogʻliq eng yirik tizimlardan biri. Toshkentdagi ota-onadan tortib, viloyatdagi abituriyentgacha bu tizimdagi har bir qaror taʼsirini sezadi.
Masalan, yangi vazirlik maktab va oliy taʼlim oʻrtasidagi uzilishni kamaytirishi mumkin. Bitiruvchi maktabdan chiqqach, universitet talabiga tayyor boʻlishi kerak. Hozir esa koʻp hollarda repetitor bozori aynan shu boʻshliq ustida yashayapti.
Lekin bunday yirik birlashuvning ikkinchi tomoni ham bor. Bir vazirlik juda katta boʻlib ketsa, qarorlar sekinlashishi, joylardagi muammolar markazgacha yetib borguncha xiralashishi mumkin. Menimcha, yangi tizimning muvaffaqiyati lavozim nomlaridan koʻra, vakolat va javobgarlik qanday taqsimlanishiga bogʻliq boʻladi.
Joyida aytib ketay: Sharipov va Karimovaning yangi lavozimlari ham ramziy koʻrinadi. Biri iqtisodiyot universitetiga, biri maʼnaviyat tizimiga ketmoqda. Bu hukumat sobiq vazirlarni butunlay chetga surmay, boshqa yoʻnalishlarda ishlatishni tanlaganini anglatadi.
Qisqasi, taʼlim sohasida eski ikki vazirlik davri tugadi. Endi asosiy savol bitta: yangi Taʼlim va ilm-fan vazirligini kim boshqaradi va u bu ulkan tizimni qanday ishlatadi?