Ustyurtda «Oʻzbekneftgaz», SOCAR va BP hamkorlikda oʻrganayotgan hududda gaz koni hali ochilmagan. Loyiha hozir geologik qidiruv bosqichida, birinchi qidiruv qudugʻini 2027-yilda burgʻilash rejalashtirilgan.
Spot.uz maʼlumotiga koʻra, bu haqda «Oʻzbekneftgaz» bosh geologi Nodir Muhiddinov 27-oktabrdagi matbuot anjumanida aytgan. Uning tushuntirishicha, quduq burgʻilanmaguncha zaxira hajmi, gaz qazib olish imkoniyati va loyihaning iqtisodiy samaradorligi haqida aniq xulosa berib boʻlmaydi.
3 ming kvadrat kilometr hudud oʻrganildi
Hozirgacha 3 ming kvadrat kilometrdan katta maydonda seysmik qidiruv oʻtkazilgan. Mutaxassislar olingan maʼlumotlarni qayta tahlil qilmoqda. SOCAR va BP bahosiga koʻra, istiqbolli qatlamlar qariyb 5 ming metr chuqurlikda joylashgan boʻlishi mumkin.
Joyida aytib ketay, bu yerda «kon topildi» va «istiqbolli hudud aniqlandi» degan ikki tushunchani ajratish muhim. Hozircha gap faqat geologik taxmin va seysmik maʼlumotlar haqida ketmoqda. Qidiruv qudugʻi natijasi ijobiy chiqsa, shundan keyingina zaxira va qazib olish rejasi hisoblanadi.
«Konning oʻzi hali ochilgani yoʻq. Loyiha hozir geologik qidiruv bosqichida», — dedi Nodir Muhiddinov.
Gaz tannarxini ham hozir hisoblashga erta. Hozirgacha seysmik qidiruv xarajatlari maʼlum, ammo eng murakkab va qimmat jarayonlardan biri — chuqur quduq burgʻilash hali oldinda.
Chuqurlik xarajat va xavfni oshiradi
«Oʻzbekneftgaz» Ustyurtni yangi gaz zaxiralarini izlash uchun asosiy hududlardan biri deb koʻrmoqda. Kompaniya odatdagi 3–3,5 ming metr emas, 5 ming metrdan chuqur qatlamlarni oʻrganmoqda. Bunday joylarda bosim 1 ming atmosferagacha, harorat esa 200 darajagacha yetishi mumkin.
Bu sharoit burgʻilashni ancha murakkablashtiradi: maxsus uskuna, tajribali mutaxassis va katta mablagʻ kerak boʻladi. Zarur uskunalarni dunyoda sanoqli kompaniyalar ishlab chiqaradi. Shu sabab loyiha natijasini faqat geologik imkoniyat emas, qazib olish tannarxi ham belgilaydi.
Loyihadagi ulushlarning 30 foizi «Oʻzbekneftgaz»ga, 30 foizi SOCARga va 40 foizi BPga tegishli. Ozarbayjon prezidenti Ilhom Aliyev avgust oyida tomonlar qidiruv natijalaridan keyin 2027-yilda ekspluatatsion quduqlarni burgʻilashni boshlashga umid qilayotganini aytgandi.
Qisqasi, Ustyurt Oʻzbekiston gaz bozori uchun katta umid boʻlib turibdi, lekin hozir uni tayyor kon sifatida koʻrsatish notoʻgʻri. Toshkent va boshqa hududlarda gazga talab yuqori boʻlsa-da, yangi manbaning real salohiyatini 2027-yildagi qidiruv qudugʻi koʻrsatadi.