Toshkentda havo ifloslanishiga taʼsir qilayotgan issiqxonalar boʻyicha sezilarli qaror qabul qilingan: shahardagi taxminan 300 gektar issiqxona faoliyat profili oʻzgartirilgan. Spot.uz maʼlumotiga koʻra, bu haqda poytaxt hokimi Shavkat Umurzakov Gazeta.uzʼga bergan intervyusida aytgan.
Gap shunchaki bir-ikki obyekt haqida emas. 300 gektar — Toshkent miqyosida katta maydon. Ayniqsa qish oylarida issiqxonalarni isitish uchun yoqilgʻi sarfi oshadi, bu esa poytaxt havosiga bevosita taʼsir qiladi.
Umurzakovning aytishicha, oxirgi yillarda Toshkent havosini ifloslantirayotgan asosiy manbalardan biri aynan issiqxonalar boʻlgan. Shu sabab hokimlik issiqxona egalari bilan muzokara qilgan: kimdir faoliyat turini oʻzgartirgan, kimdir yopilgan, kimdir boshqa biznesga oʻtish taklifini olgan.
Mohiyatan, shahar issiqxonalarga uchta yoʻl koʻrsatgan: boshqa hududga koʻchish, isitish tizimini filtrlar orqali ishlatish yoki issiqxonada kamroq isitish talab qiladigan ekinlarga oʻtish. Toshkentda qolishni istagan tadbirkorlarga filtrli isitish uchun moliyaviy vositalar ham taklif qilingan.
Bu yerda masala faqat ekologiya emas, iqtisod ham bor. Issiqxona egasi uchun koʻchish — logistika, ishchi kuchi, bozor va xarajatlarni qayta hisoblash degani. Lekin shahar uchun havo sifati kundalik hayot masalasi: bola bogʻchaga boradi, odam ishga chiqadi, kechqurun uyga qaytadi — hammasi shu havodan nafas oladi.
Spot.uz yozishicha, issiqxonalar profilini oʻzgartirish ishlari 2024 yilda boshlangan. 2024—2025 yillarda Toshkentda jami qariyb 300 gektar issiqxona faoliyat turi oʻzgartirilgan. Bu raqam shuni koʻrsatadi: hokimlik muammoni vaqtinchalik reyd bilan emas, tuzilmaviy oʻzgartirish bilan hal qilishga urinmoqda.
Koʻchishni xohlagan tadbirkorlarga Surxondaryo viloyatidagi «Surxon-Agro» issiqxonalar erkin iqtisodiy zonasiga oʻtish varianti berilgan. Umurzakov buni majburiy emas, imkoniyati va xohishi borlar tanlaydigan yoʻl sifatida tushuntirgan.
Joyida aytib ketay, Toshkentning ekologik muammosi bitta manbaga bogʻlab qoʻyiladigan darajada sodda emas. Transport, qurilish, chang, sanoat, isitish tizimlari — hammasi umumiy manzaraga qoʻshiladi. Lekin issiqxonalar boʻyicha alohida qaror chiqqani shahar havosida aynan shu sektorning ulushi sezilganini bildiradi.
Yana bir muhim detal: Umurzakov Toshkentdagi issiqlik stansiyalarida mazutdan foydalanish toʻliq toʻxtatilganini aytgan. Uning soʻzlariga koʻra, bu masala Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi nazoratida turibdi.
Qisqasi, Toshkent hokimligi havo sifati masalasida issiqxonalarni alohida yoʻnalish sifatida ajratib oldi. Menimcha, endi asosiy savol bitta: filtr, koʻchirish va profil oʻzgartirish amalda qanchalik ishlaydi — buni qishda, smog kuchayadigan mavsumda koʻramiz.