Oʻzbekistonda 2027-yilda kambagʻal oilalar va ishsizlar uchun jami 200 gektar maydonda energotejamkor issiqxona majmualari qurilishi rejalashtirilmoqda. Kun.uz maʼlumotiga koʻra, loyihalar Baliqchi tumanida sinovdan oʻtkaziladigan limonchilik tajribasi asosida boshqa hududlarga ham yoyiladi.
Prezident Shavkat Mirziyoyev 20-oktabr kuni intensiv baliqchilikni kengaytirish va energotejamkor limonchilik issiqxonalarini tashkil qilish boʻyicha taqdimot bilan tanishdi. Rejaga koʻra, yangi issiqxonalar ikki mingta oilaning daromadini oshirishga xizmat qilishi kerak.
Baliqchida 500 ta issiqxona qurish rejalashtirilgan
Baliqchi tumanidagi toʻqqizta mahalla atrofida 100 gektar yer ajratilib, 500 ta energotejamkor issiqxona qurish taklif qilindi. Ular tayyor holatda tadbirkorlarga beriladi, mahalliy ishsizlar va kambagʻal oilalar esa loyihaga jalb etiladi.
Dastlabki hisob-kitobga koʻra, bu issiqxonalarda kamida 1 ming kishi ish topadi. Limon yetishtirishdan tashqari, hosilni saralash, qayta ishlash, qadoqlash, saqlash va sotish ishlari ham bitta kooperatsiya zanjiriga birlashtiriladi.
Limon koʻchatlari darrov hosil bermaydi. Shu sababli ular hosilga kirguniga qadar issiqxonalarda oraliq ekinlar ekib, qoʻshimcha daromad olish koʻzda tutilgan. Mohiyatan, loyiha oilaga faqat issiqxona berish bilan cheklanmaydi — mahsulotni bozorgacha olib chiqadigan tizimni ham yaratishga urinadi.
Quduqlar atrofida baliqchilik majmualari paydo boʻladi
Taqdimotda yiliga 1 mln tonna baliq yetishtirish vazifasi ham muhokama qilindi. Baliqchi tumanidagi 24 ta meliorativ tik quduq atrofida chavoq va ozuqa taʼminotidan boshlab, baliqni qayta ishlash, saqlash hamda sotishgacha boʻlgan jarayonlarni qamrab oluvchi majmualar tashkil etish rejalashtirilgan.
Har bir 50 sotixlik loyiha yiliga kamida 30 tonna forel yetishtirishi va 10 ta ish oʻrni yaratishi kerak. Bu loyihalarni yagona tizimda boshqarish uchun alohida baliqchilik xoldingi tuzish taklif qilindi.
2027-yil 1-martgacha mamlakatdagi 4 mingdan ortiq meliorativ tik quduq xatlovdan oʻtkaziladi. Baliq yetishtirishga mos quduqlar ilgʻor tadbirkorlarga davlat-xususiy sheriklik asosida boshqaruvga berilishi mumkin.
Qisqasi, rejaning markazida ikki yoʻnalish turibdi: mavjud suv infratuzilmasidan daromad olish va energiya xarajati past issiqxonalar orqali oilalarni doimiy ish bilan bogʻlash. Lekin natija issiqxonalarni kim boshqarishi, mahsulotni kim sotib olishi va moliyalashtirish shartlari qanchalik qulay boʻlishiga ham bogʻliq, deb oʻylayman.