Spot.uz maʼlumotiga koʻra, 7-oktabr kuni Shavkat Mirziyoyev yagona Taʼlim va fan vazirligi faoliyatini tashkil qilish boʻyicha taqdimot bilan tanishdi. Unda bogʻchadan tortib universitet va ilmiy ishlanmalargacha boʻlgan tizimni bitta mantiqqa solish takliflari koʻrib chiqilgan.
Yaqinda Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi hamda Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi qayta tashkil etilib, yagona Taʼlim va fan vazirligi tuzilgandi. Endi yangi vazirlik oldida asosiy vazifa bor — taʼlim bosqichlari orasidagi uzilishlarni kamaytirish, dasturlarni mehnat bozori talabiga yaqinlashtirish va sifat uchun javobgarlikni kuchaytirish.
Mohiyatan, gap faqat nomi oʻzgargan vazirlik haqida emas. Davlat bogʻcha, maktab, texnikum, universitet va ilm-fanni alohida-alohida emas, bitta zanjir sifatida boshqarishga urinmoqda. Bu yondashuv toʻgʻri ishlasa, bola maktabda oʻrgangan narsasi universitetda boshqa yoqqa burilib ketmaydi.
Maktab taʼlimida bir nechta yoʻnalish taklif qilindi: darsliklarni yangilash, oʻquvchilarning amaliy koʻnikmalarini bosqichma-bosqich rivojlantirish, baholash tizimini yaxshilash va xususiy sektor ishtirokini kengaytirish. Bundan tashqari, ayrim maktablarda ingliz tilida dars berishni sinovdan oʻtkazish taklifi ham bor.
Bu juda sezgir masala. Toshkentdagi ayrim xususiy maktablar yoki xalqaro dasturga yaqin litseylar uchun inglizcha oʻqitish tabiiy koʻrinishi mumkin. Lekin tuman maktabida kuchli oʻqituvchi, metodika va darslik boʻlmasa, inglizcha oʻqitish nomigagina qolib ketadi. Menimcha, sinov aynan shuning uchun muhim — avval qayerda ishlashi, qayerda qiynalishi koʻrinadi.
Taqdimotda sunʼiy intellekt (AI)dan pedagoglarga metodik yordam berishda foydalanish ham taklif qilingan. Keyin matnda sunʼiy intellekt deb ketamiz: u oʻqituvchining oʻrnini bosmaydi, lekin dars rejasi, mashq variantlari, baholash mezonlari kabi ishlarda vaqtni tejashi mumkin.
Oliy taʼlimda esa universitetlarning mustaqilligini kengaytirish masalasi koʻtarildi. Rektorlar oʻz oliygohlari boʻyicha yaqin va oʻrta muddatli rivojlanish rejasiga ega boʻlishi kerakligi aytildi. Bu gap oddiy eshitiladi, lekin amalda universitetga erkinlik berilsa, undan natija ham soʻraladi.
Professional taʼlimda texnikum dasturlarini mehnat bozori talablariga moslashtirish, korxonalar bilan dual taʼlimni kengaytirish va moddiy bazani kuchaytirish rejalashtirilmoqda. Oʻzbekistonda bu ayniqsa muhim: ko‘p bizneslar diplomdan koʻra aniq kasb koʻnikmasini qidiryapti.
Ilm-fan yoʻnalishida universitetlar, laboratoriyalar va korxonalar hamkorligi, ilmiy klasterlar va ishlanmalarni amaliy mahsulotga aylantirish masalasi muhokama qilingan. Qisqasi, fan maqola bilan tugamasligi, iqtisodiyotga borib ulanib ketishi kerak degan gʻoya turibdi.
Prezident taqdimot yakunida takliflarni puxta qayta ishlab chiqishni topshirgan. Ishqilib, bu islohot qogʻozdagi chiroyli sxema boʻlib qolmay, sinfdagi oʻqituvchi, talaba va ish beruvchi sezadigan oʻzgarishga aylansa, taʼlim tizimida anchadan beri kutilayotgan bogʻlanish paydo boʻlishi mumkin.