Yandex Uzbekistan rahbari Izzat Shukurov 11-oktabr kuni Yandex Go servislarida kuzatilgan katta uzilish boʻyicha izoh berdi. Spot.uz maʼlumotiga koʻra, u kompaniya jiddiy texnik nosozlikka duch kelganini aytgan va servislar uzilib ishlagani uchun foydalanuvchilar hamda hamkorlardan uzr soʻragan.
Gap faqat bitta ilovaning sekin ochilishi haqida emas. Oʻsha kuni Oʻzbekiston boʻylab minglab foydalanuvchilar taksi chaqirish, narxni koʻrish, haydovchi joylashuvini kuzatish va avtobus harakatini tekshirishda muammoga duch kelgan. Haydovchilar esa “Yandex Pro” ilovasini ochishda qiynalgan.
Spot yozishicha, shikoyatlar choʻqqisi ertalab soat 9:00 atrofida boʻlgan. Keyin vaziyat asta-sekin barqarorlasha boshlagan. Lekin ertalabki pik vaqt Toshkent uchun eng nozik payt: odamlar ishga, oʻqishga, aeroportga yoki uchrashuvga shoshadi. Shunday vaqtda servisning yiqilishi oddiy texnik xato emas, real hayotdagi rejalarning buzilishi boʻlib koʻrinadi.
Shukurovning aytishicha, kompaniya jamoalari kun boʻyi yechim izlagan, zarar koʻrgan foydalanuvchilar va hamkorlarga yordam bergan. U hamkorlar bilan koʻp muloqot qilganini, ular ish masalalaridan tashqari kompaniyani qoʻllab-quvvatlaganini ham aytgan.
U eng koʻp foydalanuvchilar va hamkorlarning buzilgan rejalari, safarlari, buyurtmalari va ish jarayonlari uchun xavotirlanganini bildirgan. Shukurovga koʻra, jamoalar servislarni tiklash va nosozlik oqibatlarini bartaraf etish ustida kecha-kunduz ishlayapti.
“Toʻlovlar, haydovchilarga toʻlanadigan pullar va qoʻllab-quvvatlash xizmatiga kelgan murojaatlar boʻyicha qolgan savollar ham koʻrib chiqiladi”, degan u.
Mohiyatan, bu voqea Yandex Go Oʻzbekistonda qanchalik kundalik infratuzilmaga aylanib qolganini yana bir bor koʻrsatdi. Ilova ishlamasa, faqat taksi topish qiyinlashmaydi. Yetkazib berish, haydovchilarning daromadi, mijozlarning rejalari va shahardagi mayda logistika zanjirlari ham tebranadi.
Kompaniya nosozlik sababini murakkab texnologik servislar arxitekturasi bilan bogʻlagan. Yandex Uzbekistan izohiga koʻra, bunday servislar taqsimlangan hisoblash infratuzilmasida ishlaydi. Bir mamlakatdagi tizim komponentlarida muammo chiqsa, yuklama avtomatik qayta taqsimlanadi, lekin bu boshqa hududlardagi ayrim funksiyalarda vaqtinchalik xatolarga olib kelishi mumkin.
Texnik sabab esa Rossiyaning Vladimir shahridagi “Yandex” data-markazi favqulodda toʻxtagani bilan izohlangan. Spot.uz yozishicha, data-markaz infratuzilmasi dron hujumi oqibatida shikastlangan. Oxirgi kunlarda kompaniyaning Ryazan va Kaluga viloyatlaridagi data-markazlarida ham shunga oʻxshash holatlar qayd etilgan.
Shu sababli uzilishlar faqat Oʻzbekistonda emas, Yandex ishlaydigan boshqa bozorlarda, jumladan Qozogʻiston va Qirgʻizistonda ham sezilgan. Qisqasi, lokal ilovadagi muammo ortida mintaqaviy infratuzilma va tashqi xavfsizlik riski turibdi.
Menimcha, bu voqeadan keyin Oʻzbekistondagi yirik raqamli servislar uchun bitta savol yanada muhimlashadi: foydalanuvchi muammo paytida nimani biladi va qanchalik tez javob oladi? Chunki Toshkent bozorida raqobat faqat narx yoki promokod bilan emas, ishonch bilan ham oʻlchanadi.