11-oktabr tongida Oʻzbekistonda Yandex Go servisida jiddiy uzilishlar kuzatildi. Spot.uz maʼlumotiga koʻra, foydalanuvchilar taksi buyurtma qila olmagan, narxlarni koʻra olmagan, avtobuslar harakatini tekshirishda ham muammo chiqqan.
Muammo faqat ilovaning sekin ochilishi bilan cheklanmagan. Manzillarni kiritishda xatolar, mashinalar koʻrinmasligi, GPS va navigatsiya ishlamasligi haqida shikoyatlar boʻlgan. Ayrim haydovchilar esa “Yandex Pro” ilovasiga kira olmagan. Kuryerlar ham uzilish sezgan.
Detector404 monitoring servisi maʼlumotiga koʻra, Yandex Go tarmogʻidagi nosozliklar taxminan soat 6:00 atrofida boshlangan va soat 7:00 ga borib 100 foiz darajaga yetgan. Shikoyatlar soni ertalab oshib, soat 9:00 atrofida choʻqqiga chiqqan, keyin asta pasaya boshlagan. Uzilishlar tushgacha davom etgan.
Sabab — Rossiyaning Vladimir shahridagi “Yandex” data-markazi ishi toʻxtagani. Yandex Cloud Alerts xabariga koʻra, markaz infratuzilmasi dron hujumi oqibatida zarar koʻrgan, shundan keyin uning faoliyati toʻliq toʻxtatilgan.
Yandex Uzbekistan matbuot xizmati “Gazeta.uz”ga ayrim servislar xatolar bilan ishlashi yoki vaqtincha ochilmasligi mumkinligini aytgan. Kompaniya jamoalari xizmatlarni tiklash ustida ishlayotganini bildirgan.
“Murakkab texnologik servislar, jumladan Yandex xizmatlari, katta hisoblash quvvatlarini talab qiladi. Bunday servislar taqsimlangan hisoblash infratuzilmasidan foydalanadi”, — deya izoh bergan kompaniya.
Mohiyatan, bu shuni anglatadi: bitta mamlakatdagi server yoki infratuzilma qismi ishdan chiqsa, boshqa mamlakatdagi ayrim funksiyalar ham taʼsir ostida qolishi mumkin. Kompaniya nosoz komponent ishlamay qolganda yuklama boshqa serverlarga oʻtkazilishini, xizmatlar shu yoʻl bilan tiklanishini aytgan.
Joyida aytib ketay, “Yandex.Kartы” va “Yandex.Navigator” Oʻzbekistonda odatdagi rejimda ishlagan. Demak, muammo umumiy Yandex ekotizimining hammasini emas, aynan Yandex Go va unga bogʻlangan ayrim xizmatlarni koʻproq urgan.
Bu holat Toshkentdagi kundalik transport odatlariga ham taʼsir qildi. Soʻnggi yillarda Yandex Go shaharda taksi chaqirishning asosiy vositalaridan biriga aylandi: foydalanuvchi narxni oldindan koʻradi, haydovchi marshrutni ilovadan oladi, kuryer esa buyurtmani shu tizim orqali yuritadi. Shu zanjirning bitta boʻgʻini sustlashsa, ertalab ishga ketayotgan odam ham, buyurtma yetkazayotgan kuryer ham darrov sezadi.
Bu soʻnggi kunlarda Yandex data-markazlari bilan bogʻliq uchinchi shunday holat. RBK yozishicha, 8-oktabrga oʻtar kechasi Ryazan viloyatidagi Sasovo data-markazi dron hujumidan keyin toʻxtagan, 9-oktabrda esa Kaluga viloyatidagi obyektga hujum boʻlgan. Kompaniya oʻsha voqealardan keyin ham servislar beqaror ishlashi mumkinligini ogohlantirgan.
Uzilish faqat Oʻzbekistonda sezilmagan. Tengrinews.kz maʼlumotiga koʻra, Yandex Go bilan bogʻliq muammolar qoʻshni Qozogʻistonda ham kuzatilgan.
Qisqasi, bu oddiy “ilova osilib qoldi” degan voqea emas. Mahalliy bozor tobora koʻproq tashqi data-markazlar va taqsimlangan infratuzilmaga bogʻlanib boryapti. Manga koʻra, shu holat bizneslar uchun bitta signal beradi: servis qanchalik qulay boʻlsa, uning ortidagi texnik zanjir shunchalik muhim va nozik.
Yaqinda shunga oʻxshash muammo Uzum Market ishiga ham taʼsir qilgandi. Ryazan viloyatidagi data-markazga hujumdan keyin platforma Oʻzbekistonda ikki kun nosoz ishlagan va faqat 10-oktabr tongida toʻliq tiklangan.