Oʻzbekiston temir yoʻllari 7-noyabrdan Afgʻonistonga eksport qilinadigan yuklarni Termizda qayta ortish uchun qoʻshimcha yigʻim undira boshlaydi. Spot.uz maʼlumotiga koʻra, kompaniya bu qarorni daromad yoʻqotishining oldini olish bilan izohlagan.
Yigʻim miqdori yukning turi, Termizgacha qanday transportda olib kelingani va bosib oʻtilgan masofaga bogʻliq. Barcha tariflar bir vagon uchun hisoblangan va ularga qoʻshilgan qiymat soligʻi kiritilmagan.
Oddiy yuklar uchun tariflar
Oʻzbekiston ichida temiryoʻl orqali olib kelinib, Termiz stansiyasida qayta ortiladigan aksariyat yuklar uchun 600—800 km masofada 800 ming soʻm undiriladi. Masofa 801—1000 km boʻlsa, yigʻim 1 mln soʻmni, 1001 km va undan uzoqda esa 1,3 mln soʻmni tashkil qiladi.
Avtomobilda yetkazilgan yuklar uchun tarif ancha yuqori. 0—300 km masofaga 2,8 mln soʻm, 301—600 km uchun 5,2 mln soʻm, 601—800 km uchun 6,6 mln soʻm belgilanadi. 801 km va undan uzoq yoʻldan kelgan bir vagon yuk uchun 7,6 mln soʻm toʻlanadi.
Bugʻdoy uchun alohida hisob
Bugʻdoy va meslin uchun boshqa stavkalar ishlaydi. Temiryoʻlda 0—300 km masofa uchun yigʻim 6,8 mln soʻmdan boshlanadi va 1001 km yoki undan uzoq masofada 26 mln soʻmgacha yetadi. Avtomobil orqali tashishda esa shu masofalar uchun mos ravishda 12 mln va 33 mln soʻm olinadi.
Oraliq tariflar ham masofaga qarab oshadi. Masalan, 501—600 km yoʻl bosgan bugʻdoy yukiga temiryoʻlda 15,7 mln soʻm, avtomobilda 21 mln soʻm; 801—900 km uchun esa 23 mln va 29 mln soʻm toʻgʻri keladi.
Xom neft, neft mahsulotlari, gaz kondensati, neft gazlari, polietilen hamda polipropilen kabi ayrim tovarlar ham umumiy tartibdan chiqarilgan. Kompaniya ular uchun bugʻdoydan farqli alohida stavkalarni eʼlonda ko'rsatmagan.
Termiz-port yoʻnalishida ham alohida narx
Termiz-port stansiyasigacha olib boriladigan yuklar uchun alohida tarif belgilangan. Istisnolar roʻyxatiga kirmaydigan tovarlarda yigʻim masofaga qarab 3 mln soʻmdan 8 mln soʻmgacha, bugʻdoyda esa 13 mln soʻmdan 33 mln soʻmgacha boradi.
Mohiyatan, yangi yigʻim Afgʻoniston bozoriga Termiz orqali mahsulot chiqaradigan mahalliy eksportchilarning logistika xarajatini oshiradi. Ayniqsa, Toshkent va undan uzoq hududlardan avtomobilda yuk joʻnatadigan bizneslar uchun farq sezilarli: eng yuqori umumiy stavka temiryoʻldagidan qariyb olti baravar qimmat.
Qisqasi, eksportchi endi mahsulot narxini hisoblaganda faqat tashish haqini emas, Termizdagi qayta ortish yigʻimi va QQSni ham qoʻshishi kerak. Bu qoʻshimcha xarajatning yakuniy narxga qanchalik taʼsir qilishi esa yuk turi, masofa va tanlangan transportga bogʻliq.